Hương Cốm Làng Vòng – Hà Nội Vào Thu

07/07/2020
Blog

Cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã từng vẽ nên một bức tranh Hà Nội vào thu tuyệt đẹp qua những câu hát đến nay vẫn còn vang mãi: “… Mùa thu Hà Nội – Mùa hoa sữa về thơm từng ngọn gió, mùa cốm xanh về thơm bàn tay nhỏ, cốm sữa vỉa hè thơm bước chân qua…” Nhắc đến Hà Nội mùa thu, người ta thường nghĩ đến cái không khí se se lạnh, phảng phất đâu đó hương hoa, nồng nàn hương cốm níu mãi bước chân du khách đến quên lối về. Và, khi nhắc đến cốm, những người con của đất Hà Thành đều không do dự mà bật lên một cái tên rất quen thuộc: Cốm làng Vòng.

1. Nghề làm cốm

Làng Vòng cách trung tâm thủ đô từ 5-6km về phía Tây Bắc, nay là phường Dịch Vọng, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội. Ngôi làng này chia làm 4 thôn, nhưng nếu muốn nếm được vị cốm ngon nhất thì bạn nên tìm đến thôn Vòng Hậu và Vòng Sở. Nghề làm cốm ở đây bắt đầu từ một sự tình cờ: Từ ngàn năm trước, có một mùa thu khi lúa vừa mới bắt đầu uốn câu thì một cơn bão kéo đến. Mưa to gió lớn làm vỡ cả đê, ngập luôn cả những ruộng ở nơi cao nhất. Người làng Vòng đành mò vớt những bông lúa ấy về phơi khô, rang lên để ăn dần cho qua cơn đói, không ngờ hương vị thật dẻo thơm, càng ăn càng thấy thích. Trải qua cả ngàn năm cải tiến dựa trên các kinh nghiệm gia truyền mà cốm làng Vòng ngày nay đã trở thành một sản phẩm nức tiếng gần xa.

2. Cách làm cốm

Người làng Vòng có công thức riêng của mình và đặc biệt, công thức này bố mẹ chỉ truyền cho con trai không truyền cho con gái vì khi đi lấy chồng, những người con gái sẽ mang công thức làm cốm đi nơi khác. Dù ở đâu chăng nữa, cốm làng Vòng vẫn nổi tiếng vì mùi vị đặc trưng riêng mà không ở đâu có được. Để có được những bánh cốm thơm ngon, hạt lúa đã phải trải qua rất nhiều giai đoạn, từ việc chọn giống lúa để gieo cấy, đến lúc thu hoạch về và chế biến, nhưng trên hết phải có trọn vẹn cả trái tim người làm cốm.

Việc bắt tay vào làm để biến hạt lúa thành những hạt cốm chỉ vỏn vẹn trong 24 giờ kể từ lúc thu hoạch. Các cây lúa được cắt về không được vò hay đập, mà phải tuốt để những hạt thóc vàng bay ra. Sau đó, người làng Vòng đem bỏ trong nồi rang. Việc rang cốm cũng đòi hỏi kỹ thuật cao để mà đảo cốm phải đều tay, lửa luôn ổn định và củi đun cũng là loại củi đặc biệt. Tiếp theo là việc xay giã. Người thực hiện công đoạn này phải gượng nhẹ và chu đáo, chày giã không được nặng quá, và yêu cầu quan trọng nhất là phải nhanh để cốm không bị nguội đi. Sau khi giã xong, người ta đem sàng những vỏ trấu cùng các hạt cốm đầu nia (tức là những hạt cốm nhẹ nhất). Và bước cuối cùng là hồ. Mạ được giã ra, đem hòa với nước, làm thành một thứ phẩm màu xanh lá cây. Màu xanh tự nhiên của cốm, hòa cùng màu xanh nước mạ tạo nên một màu xanh đặc trưng cho cốm làng Vòng. Cốm làng Vòng mỏng nhẹ, thơm hương lúa mới là một trong những thức quà không thể thiếu của những du khách ghé thăm nơi đây.

3. Thưởng thức cốm

Cốm dẻo thơm, bình dị nhưng lại không thua kém bất kỳ sơn hào hải vị nào trên thế giới. Có rất nhiều cách để thưởng thức cốm, nên có thể nói rằng việc thưởng thức món ăn này cũng là một nghệ thuật. Bạn có thể ăn ngay những bánh cốm còn thơm hương sen, hương lúa ở những gánh hàng rong trên khắp các con phố Hà Nội. Khi ăn cốm, người ta không dùng bát, mà dùng tay bốc những nhúm nhỏ đựng trong lá sen, phải nhai thật chậm rãi để cảm nhận được cái hương thơm, vị ngọt của cốm. Cốm còn có thể được chế biến thành các sản phẩm như bánh cốm, cốm xào, chè cốm… Người Hà Thành lại thường ăn cốm với chuối trứng cuốc, một loại chuối chín vàng đậm đà chỉ có trong mùa thu. Mỗi món ăn chế biến từ cốm mang trong mình những nét đặc trưng khác nhau nhưng đều có sức hấp dẫn không thể cưỡng lại được.

4. Hương cốm – hương Hà Nội.

Cảnh đẹp ở Hà Nội thì không thiếu, nhưng ai đã đến thành phố Thủ Đô vào những ngày trời thu sẽ không sao quên được hình ảnh đôi quang gánh đung đưa trên vai chiếc áo nâu sòng, thấp thoáng những hạt cốm giữa những lớp lá sen xanh, thoang thoảng hương thơm dịu của những hạt lúa non đầu mùa. Cốm còn là một thức quà quê mang đậm chất dân dã mộc mạc nhưng không kém phần thanh tao. Có người đi Hà Nội về, đem theo những bánh cốm làm quà, chỉ cần mở lớp lá sen bên ngoài ra là cảm nhận được cả một Hà Nội ngay trên lòng bàn tay, là hồ Gươm chiều lộng gió với các công trình rêu phong cổ kính, là cô gái với gánh cốm trên bờ hồ Tây, là hương hoa sữa mùa thu và cả những cành hoa gạo đỏ thắm chiếu mặt hồ… Có thể nói rằng, một người làm cốm ngon là một “nghệ nhân” dành cả trái tim, cả tâm hồn mang cả cái hồn thu Hà Nội gói gọn vào trong từng chiếc bánh cốm.

Khi có dịp đặt chân đến đất kinh kỳ, bạn đừng quên một lần dừng chân, nhâm nhi một chiếc bánh cốm, cảm nhận hương lúa, hương sen và cả chút vấn vương đất trời Hà Nội mùa thu tan dần trên đầu lưỡi. Mùa thu Hà Nội lại về, bạn còn chần chờ gì nữa, xách ba lô lên và đi ngay thôi!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.